2017-05-26

Zasady pobierania, transport próbek

BADANIA MIKROBIOLOGICZNE  
Materiałem do badań bakteriologicznych jest kał, wymaz z kału lub z odbytu. Ze względu na rodzaj materiału do badań, laboratorium nie pobiera próbek do badań.        
Badanie na nosicielstwo pałeczek Salmonella i Shigella do celów sanitarno-epidemiologicznych polega na pobraniu i dostarczeniu trzech próbek kału lub wymazu z kału, z odrębnych wypróżnień, z możliwie trzech kolejnych dni.
Badanie bakteriologiczne wykonywane u osób chorych w kierunku pałeczek jelitowych  powinno być wykonane w jak najwcześniejszym okresie choroby, przed rozpoczęciem leczenia przeciwbakteryjnego lub najwcześniej 5 dni po jego zakończeniu.
Przy nawracających biegunkach próbkę pobrać w czasie nawrotu choroby.
Trzykrotne badanie próbek pobieranych w kolejnych dniach zwiększa wykrywalność etiologicznego czynnika zakażenia. Najbardziej wiarygodny wynik badania uzyskuje się wtedy, gdy w dostarczonej do badania próbce znajduje się krew, śluz czy ropa (jeśli są obecne w oddawanym kale).
W przypadku poszukiwania bakterii inwazyjnych, bytujących w błonie śluzowej jelita grubego i odbytnicy, takich jak Shigella lub inwazyjne pałeczki Escherichia coli do badania pobiera się wymaz z odbytu.
Badanie w kierunku pasożytów przewodu pokarmowego (parazytologicznych), wykonuje się co najmniej  trzykrotnie w odstępie 3 ÷ 4 dniowych. Ujemny wynik jednorazowego badania nie wyklucza zarażenia z uwagi na cykliczny rozwój pasożytów. W przypadku leczenia przeciwpasożytniczego badanie kontrolne należy wykonać po 2 ÷ 3 tygodniach od zakończenia kuracji.

TECHNIKI POBIERANIA KAŁU
Pobieranie próbki kału

  • Kał należy oddać do czystego, suchego naczynia, z którego następnie pobrać próbkę do badania.
  • Należy zwrócić uwagę czy w kale znajduje się krew, śluz, ropa i z takich miejsc przede wszystkim pobrać próbkę.
  • Za pomocą łopatki dołączonej do pojemnika pobrać z kilku miejsc stolca porcję kału w ilości ½ objętości pojemnika.
  • Przy stolcu płynnym pobrać 1÷2 ml z miejsc o zmienionym wyglądzie ( krew, śluz, ropa ) i przenieść do pojemnika.
  • Pobieranie  próbki wymazu z kału
  • Kał należy oddać do czystego, suchego naczynia, z którego następnie pobrać próbkę do badania.
  • Należy zwrócić uwagę, czy w kale znajduje się śluz, krew lub ropa i z takich miejsc pobrać próbkę przede wszystkim.
  • Próbkę wymazu z kału pobrać jałową wymazówką z kilku miejsc kału poprzez włożenie do niego wacika wymazówki, obrócenie go kilkakrotne w kale, a następnie umieszczenie w podłożu transportowym.
  • W prawidłowo pobranym wymazie z kału musi być widoczny ślad kału na waciku wymazówki.
  • Pobieranie próbki wymazu z odbytu
  • Wymaz z odbytu powinien być pobierany przez przeszkolony personel. W celu pobrania próbki należy wprowadzić wymazówkę do odbytnicy, poza zwieracz zewnętrzny i kilkakrotnie nią pokręcić, pocierając o ścianki odbytnicy. Sprawdzić czy widoczna jest wystarczająca ilość materiału (widoczny, wyraźny ślad kału), jeśli nie, czynność powtórzyć.
  • Pobraną próbkę umieścić w podłożu transportowym
  • Pobieranie wymazu na owsiki metodą przylepca celofanowego
  • Wymaz około odbytniczy pobrać zaraz po przebudzeniu przed wypróżnieniem i myciem.
  • Rozchylić pośladki i przykleić taśmę klejącą na kilka sekund do fałd odbytu. Następnie przykleić taśmę na otrzymane szkiełko starając się, aby nie powstały pęcherzyki powietrza.

PRZECHOWYWANIE PRÓBEK

  • Próbki nie dostarczone w ciągu 2 godzin od pobrania, przechowuje się w obniżonej temperaturze (lodówka).

TRANSPORT PRÓBEK  
Każdy materiał pobrany od pacjenta jest uważany za potencjalnie zakaźny.
Transport próbek od Klientów indywidualnych odbywa się w temperaturze otoczenia, w warunkach nie zmieniających jego właściwości, zapewniających bezpieczeństwo próbek i osób transportujących.

  • Próbkę kału dostarczyć do laboratorium w ciągu kilku godzin.
  • Jeżeli dostarczenie próbki kału w ciągu kilku godzin jest niemożliwe, próbkę przechowywać w lodówce  i dostarczyć do laboratorium  nie przekraczając 24 godzin.
  • Próbki (wymazy z kału i odbytu) pobrane na wymazówki z podłożem transportowym należy dostarczyć do laboratorium nie przekraczając 72 h od momentu pobrania próbki (podłoża transportowe utrzymują żywotność drobnoustrojów do 72 h)

Transport próbek przyjmowanych w punkcie w Tarnowskich Górach do punktu przyjmowania próbek w Bytomiu odbywa się w termolodówce opisanej „Pojemnik do transportu próbek” i oznaczonej „zagrożenie biologiczne”, w tym samym dniu, wraz z właściwą dokumentacją. W przypadku temperatury otoczenia powyżej 28°C, w czasie transportu, w termolodówce razem z próbkami umieszcza się wkłady chłodzące.  

PRZYJMOWANIE PRÓBEK MIKROBIOLOGICZNYCH I PRZEKAZANIE DO LABORATORIUM
Próbki materiału biologicznego podpisane imieniem i nazwiskiem osoby badanej oraz datą i godziną pobrania oraz z czytelnie wypełnionym zleceniem, po uiszczeniu opłaty (dotyczy Klientów zewnętrznych) przyjmowane są w Punkcie przyjmowania próbek materiału biologicznego w pokoju nr 3a w budynku PSSE w Bytomiu oraz w Tarnowskich Górach przy ul. Opolskiej 21D.  
Osoba przyjmująca próbki sprawdza zgodność danych ze zlecenia z oznakowaniem próbki oraz ocenia przydatność próbki do badania, co potwierdza swoim podpisem na zleceniu. Następnie każda próbka zostaje oklejona numerem jednoznacznie związanym z próbką i umieszczona w statywie. Przekazanie próbek do laboratorium odbywa się w termolodówce opisanej „Pojemnik do transportu próbek” i  oznakowanej „zagrożenie biologiczne”

BADANIA KONTROLI PROCESU SKUTECZNOŚCI STERYLIZACJI
Badanie skuteczności procesów sterylizacji wykonuje się przy użyciu wskaźników biologicznych.
Wskaźniki biologiczne zawierają określony typ mikroorganizmu umieszczony na nośniku. Stosowane są w celu określenia skuteczności procesu sterylizacji tzn, czy w kontrolowanym cyklu sterylizacji zostały zniszczone mikroorganizmy na nośniku.
Wskaźnik kontroli procesu sterylizacji parą wodną w autoklawie:
Sporal A - biologiczny wskaźnik kontroli procesu sterylizacji parą wodną w nadciśnieniu w autoklawie. Ma postać paska bibuły nasyconego zawiesiną spor szczepu Geobacillus stearothermophilus ATCC 7953 w opakowaniu papierowo-foliowym, zabezpieczającym przed kontaminacją. Spory zawarte we wskaźniku poddane działaniu nasyconej pary wodnej pod ciśnieniem w temperaturze 121 οC ulegają inaktywacji w czasie 15 minut.
Wskaźnik kontroli procesu sterylizacji suchym gorącym powietrzem:
Sporal S - biologiczny wskaźnik kontroli procesu sterylizacji suchym gorącym powietrzem. Krążek bibułowy zawiera zarodniki Bacillus subtilis. Sporal S ulega wyjałowieniu, gdy czas sterylizacji wynosi co najmniej 60 minut, a temperatura suchego powietrza w komorze sterylizacji nie mniej niż
160οC,  zakładając prawidłowy przebieg sterylizacji.
Materiał do badań stanowią użyte biologiczne wskaźniki kontroli procesu sterylizacji i dostarczone przez klienta.
Warunki przechowywania wskaźników przed użyciem:

  • Temperatura pokojowa, z dala od źródeł ciepła.
  • Chronić przed zawilgoceniem.
  • Nie używać po upływie terminu ważności zamieszczonym na opakowaniu.
  • Wskaźniki nie użyte lub przeterminowane należy spalić lub poddać sterylizacji.

Sposób użycia:
Sporal A:

  • wskaźniki testowe poddać procesowi sterylizacji. Parametry sterylizacji (temperatura, ciśnienie pary wodnej i czas) zależą od zastosowanej technologii sterylizacji parowej oraz od sterylizowanego materiału
  • po zakończeniu procesu sterylizacji wyjąć wskaźniki testowe (nie należy testów otwierać i wyjmować z opakowania papierowo-foliowego), opisać ich rozmieszczenie w komorze i w czasie nie dłuższym niż 24 godziny (przechowywanie w temperaturze 2 ÷ 8 οC) dostarczyć do laboratorium. Jeżeli klient zaopatruje się w testy biologiczne indywidualnie, to należy dostarczyć dodatkowo jeden wskaźnik nie poddany procesowi sterylizacji, jako wskaźnik kontrolny żywotności drobnoustrojów – tej samej serii co testy badane.  
  • używane testy powinny mieć aktualną datę ważności.

Sporal S:

  • krążki sporala S wyjąć z torebki aluminiowej i nie zdejmując papierowej osłony umieścić je w sterylizatorze na odpowiednich poziomach  i przeprowadzić ustalony program sterylizacji,
  • po zakończeniu procesu sterylizacji, wyjąć wskaźniki testowe z urządzenia (nie wyjmując krążków z papierowej osłony), opisać ich rozmieszczenie w komorze i w czasie do 24 godzin (przechowywanie w temperaturze 2 ÷ 8 οC) dostarczyć do laboratorium. Jeżeli klient zaopatruje się w testy biologiczne indywidualnie, to należy dostarczyć dodatkowo jeden wskaźnik nie poddany procesowi sterylizacji jako  wskaźnik kontrolny żywotności drobnoustrojów – tej samej serii co testy badane.  
  • używane testy powinny mieć aktualną datę ważności

TRANSPORT DO LABORATORIUM WYKONUJĄCEGO POSIEW:
Wskaźniki testowe zabezpieczyć przed uszkodzeniem – włożyć do koperty lub zawinąć w kartkę papieru i dostarczyć do laboratorium w czasie do 24 godzin od zakończenia procesu sterylizacji, w temperaturze otoczenia, razem z wypełnionym zleceniem (dostępne na miejscu w laboratorium), gdzie znajdują się  informacje dotyczące terminu i warunków sterylizacji (temperatura, ciśnienie pary wodnej i czas sterylizacji).

PRZYJMOWANIE WSKAŹNIKÓW BIOLOGICZNYCH
Wskaźniki testowe są przyjmowane w

  • Punkcie przyjmowania wskaźników biologicznych PSSE w Bytomiu, ul. Moniuszki 25 (stolik na I piętrze przy wejściu do Oddziału Laboratoryjnego)
  • Punkcie przyjmowania próbek w Tarnowskich Górach, ul. Opolska 21D (Budynek NZOZ Przychodni Specjalistycznych  (stolik przy wejściu do punktu)

Osoba przyjmująca wskaźniki biologiczne sprawdza poprawność wypełnienia zlecenia,  ocenia stan próbki i dokonuje przeglądu zlecenia co potwierdza swoim podpisem. Następnie rejestruje zlecenie i nadaje kod próbce.

Przeczytaj o systemie i przetwarzanych w nim danych

Tożsamość administratora systemu
Administratorem Scentralizowanego Systemu Dostępu do Informacji Publicznej (SSDIP), który służy do udostępniania podmiotowych stron BIP jest Minister Cyfryzacji, mający siedzibę w Warszawie (00-583) przy Al. Ujazdowskich 1/3, który zapewnia jego rozwój i utrzymanie. Minister Cyfryzacji w ramach utrzymywania i udostępniania systemu SSDIP zapewnia bezpieczeństwo publikowanych danych, wymagane funkcjonalności oraz rejestrowanie i nadawanie uprawnień redaktorów BIP dla osób wskazanych we wnioskach podmiotów zainteresowanych utworzeniem własnych stron podmiotowych przy użyciu SSDIP zgodnie z art. 9 ust. 4 pkt 3 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429).
Minister Cyfryzacji, jako administrator systemu SSDIP jest jednocześnie administratorem danych osób wnioskujących o dostęp do SSDIP w celu utworzenia podmiotowych stron BIP oraz osób wyznaczonych do ich redagowania.
Tożsamość administratora danych
Administratorem danych osobowych przetwarzanych w systemie SSDIP w zakresie osób wnioskujących o utworzenie podmiotowej strony BIP oraz osób wyznaczonych do ich redagowania (redaktorów podmiotowych stron BIP) jest Minister Cyfryzacji.

Administratorami danych publikowanych na podmiotowych stronach BIP utworzonych w ramach SSDIP są podmioty, które daną stronę podmiotową BIP utworzyły. Podmioty te decydują o treści danych, w tym treści i zakresie danych osobowych publikowanych na podmiotowych stronach BIP, ich rozmieszczeniu, modyfikacji i usuwaniu.
Minister Cyfryzacji, jako Administrator systemu SSDIP w odniesieniu do materiałów publikowanych na podmiotowych stronach BIP jest podmiotem przetwarzającym. Może on ingerować w treść materiałów publikowanych na poszczególnych stronach podmiotowych BIP jedynie w przypadku, gdy właściwy podmiot, który daną stronę utworzył i nią zarządza utracił do niej dostęp lub z innych przyczyn utracił nad nią kontrolę.
Dane kontaktowe administratora systemu SSDIP
Z administratorem systemu SSDIP można się skontaktować poprzez adres email mc@mc.gov.pl, pisemnie na adres siedziby administratora, lub na adres ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa.
Dane kontaktowe inspektora ochrony danych osobowych
Administrator systemu SSDIP wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani/Pan skontaktować poprzez email iod@mc.gov.pl lub listownie – na adres ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa. Z inspektorem ochrony danych można się kontaktować wyłącznie w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych osób składających wnioski o udostepnienie SSDIP, redaktorów poszczególnych stron BIP, oraz incydentów bezpieczeństwa.
W sprawach przetwarzania danych osobowych zawartych w treści materiałów publikowanych w ramach poszczególnych stron podmiotowych, należy się kontaktować z inspektorem ochrony danych podmiotu, którego strona BIP dotyczy, ich redaktorem lub kierownictwem podmiotu, który daną stronę podmiotowa BIP utworzył.
Cele przetwarzania i podstawa prawna przetwarzania
Celem przetwarzania danych publikowanych na stronach podmiotowych BIP przez poszczególne podmioty jest udostępnienie informacji publicznej wytworzonej w urzędzie i dotyczącej działalności urzędu. Podstawę prawną publikacji stanowi wypełnienie obowiązku prawnego, o którym mowa w art. 8 oraz art. 9 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Celem udostępniania systemu SSDIP przez Ministra Cyfryzacji jest umożliwienie podmiotom zobowiązanym, o których mowa w art. 4 ust 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, utworzenia i prowadzenia własnych stron BIP (co wynika z art. 9 ust. 4 pkt 3 oraz art. 9 ust. 4a ww. ustawy).
Odbiorcy danych lub kategorie odbiorców danych
Dane osobowe w zakresie imienia, nazwiska, nr telefonu, nr faksu dotyczące redaktorów podmiotowych stron BIP oraz dane osobowe publikowane w ramach treści materiałów zamieszczanych na poszczególnych podmiotowych stronach BIP są danymi udostępnianymi publicznie bez żadnych ograniczeń, w tym Centralnemu Ośrodkowi Informatycznemu w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 132-136, któremu Ministerstwo Cyfryzacji powierzyło przetwarzanie danych przetwarzanych w ramach platformy SSDIP.
Okres przechowywania danych
Dane dotyczące osób wnioskujących o udostępnienie systemu SSDIP oraz dane osób wyznaczonych na redaktorów stron podmiotowych przechowywane są przez czas, w jakim osoby te pełniły swoje funkcje oraz przez okres wskazany w przepisach prawa po okresie, w którym osoby te przestały pełnić swoje funkcje.
Dane osobowe osób zawarte w materiałach publikowanych w ramach podmiotowych stron BIP przechowywane są przez okres ustalony przez osoby zarządzające treścią tych stron.
Prawa podmiotów danych
Osoby, których dane są przetwarzane w systemie głównym SSDIP, w tym osoby składające wnioski o przyznanie dostępu do SSDIP oraz osoby będące redaktorami podmiotowych stron BIP, mają prawo dostępu do swoich danych, prawo do sprzeciwu, prawo ograniczenia przetwarzania oraz prawo żądania ich sprostowania oraz usunięcia po okresie, o którym mowa powyżej. Z wnioskiem w sprawie realizacji ww. praw należy się zwracać do administratora systemu tj. Ministra Cyfryzacji lub wyznaczonego inspektora ochrony danych na adres iod@mc.gov.pl.
Osoby, których dane są publikowane w ramach treści materiałów zamieszczanych na podmiotowych stronach BIP maja prawo dostępu do danych, prawo do sprzeciwu, prawo do ograniczenia przetwarzania, prawo żądania ich sprostowania oraz usunięcia po okresie, w którym ich publikacja jest wymagana. Z wnioskiem w sprawie realizacji ww. praw należy się zwracać do administratora danych podmiotu, którego dana strona BIP dotyczy, lub wyznaczonego przez niego inspektora ochrony danych.
Prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego
Osobom, których dane są przetwarzane w systemie SSDIP lub na podmiotowych stronach BIP publikowanych przez poszczególne podmioty przysługuje prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych tj. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) z siedzibą w Warszawie przy ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
Informacja o dobrowolności lub obowiązku podania danych
Przetwarzanie danych osobowych osób składających wnioski o dostęp do SSDIP oraz osób wyznaczonych do redakcji poszczególnych stron podmiotowych BIP jest niezbędne dla zapewnienia kontroli dostępu i wynika z przepisu prawa, tj. art. 9 ust. 4 pkt 3 oraz art. 9 ust. 4a ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) oraz § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68), w związku z art. 20a ustawy z dnia 17 lutego o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294) i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2247).
Publikowanie danych osobowych na stronie systemu SSDIP oraz na podmiotowych stronach BIP jest dopuszczalne tylko wtedy, jeśli wynika z przepisów prawa, lub jeśli administrator danych uzyskał zgodę tych osób na ich publikację.



Zapoznałem się..